تبلیغات
nasimerahi - تأثیر عوامل اجتماعی بر گرایش افراد به اعتیاد ، سرقت و روسپیگری (1)

تأثیر عوامل اجتماعی بر گرایش افراد به اعتیاد ، سرقت و روسپیگری (1)

پنجشنبه 1 تیر 1391 12:30 ب.ظنویسنده : مریم بهشتی

 

تأثیر عوامل اجتماعی بر گرایش افراد به اعتیاد ، سرقت و روسپیگری (1)


 

نویسنده : سید حمیدرضا علوی *




 

چکیده
 

این تحقیق با هدف شناسایی و بررسی تاثیر عوامل اجتماعی در گرایش افراد به اعتیاد ، سرقت و روسپیگری در شهر کرمان صورت گرفته است . روش انجام تحقیق از نوع ملی مقایسه ای بوده و جامعه آماری آن ، افراد عادی و با سابقه اعتیاد ، سرقت و روسپیگری در زندان کرمان می باشد . ابزار جمع آوری داده ها ، پرسش نامه بوده است . تجزیه و تحلیل داده ها به کمک آزمون کای دو (h2) و رگرسیون لجستیک از طریق نرم افزار spss صورت گرفته است . نتایج تحقیق نشان می دهد که عوامل اجتماعی بر اعتیاد ، سرقت و روسپیگری تاثیر دارد .
کلید واژه ها : عوامل اجتماعی اعتیاد ، سرقت ، روسپیگری

پیش درآمد
 

هر گونه رفتاری که با چشمداشت های جامعه یا گروه معینی در داخل جامعه سازگار نباشد ، « انحراف » نامیده می شود . انحراف به دوری جستن از هنجارها اطلاق می شود و زمانی رخ می دهد که یک فرد یا یک گروه معیارها و هنجارهای مقبول جامعه را رعایت نکند . ما معمولا انحراف را به رفتاری منفی مانند بزهکاری یا جنون اطلاق می کنیم . ولی فردی که معیارهای جامعه را نادیده می گیرد و یا زیر پا می گذارد ، نیز به همین سان فردی منحرف است . رفتار و کنش های انحراف آمیز را هنجارهای اجتماعی حاکم بر یک فرهنگ مشخص می سازند .(1)
انواع آسیب های اجتماعی عبارتند از : سرقت ، روسپیگری و انحرافات جنسی ، اعتیاد به مواد مخدر ، طلاق یا از هم گسیختگی خانواده و خودکشی . (2)
کوئن (3) نمونه های انحراف در فرهنگ ایران را چنین معرفی می کند : آدمکشی ، تجاوز به عنف ، دزدی ، همجنس بازی ، اعتیاد به مواد مخدر فحشاء .
ستوده (1376) در بحث از علل کجروی های اجتماعی و سه گونه نظریه و تبیین را مطرح می سازد :(4)
1. تبیین زیست شناختی کجروی های اجتماعی 2. تبیین روان شناختی کجروی های اجتماعی 3. تبیین جامعه شناختی کجروی های اجتماعی . نویسنده فوق در مورد سه تبیین فوق ، اینگونه اظهار نظر می کند : برخی از آسیب شناسان اجتماعی بر این باورند که عوامل زیست شناختی مانند نقص جسمانی و وضعیت خاص ژنتیکی را باید علت کجروی اجتماعی دانست . بسیاری از روان شناسان و روانکاوان علل رفتارهای انحرافی را بر حسب شخصیت فرد کجرو توجیه و تبیین می کنند و بر این باورند که برخی از گونه های شخصیت ، بیشتر از گونه های دیگر گرایش به تبهکاری و ارتکاب جرم دارند . جامعه شناسان ریشه بسیاری از کجروی های اجتماعی را در محیط و شرایط اجتماعی جستجو می کنند و علل زیرساز بسیاری از آنها را در خود جامعه می دانند .
سلیمی و داوری (1380) در مورد علل کجروی ، از نگرش زیستی و روانی ، نگرش های جامعه شناختی و نگرش روانشناختی اجتماعی سخن می گویند . آنان در مورد نگرش های روان شناختی اجتماعی کجروی معتقدند : تبیین های روان شناختی اجتماعی ، پدیده های انسانی و اجتماعی را بر حسب ابعاد کنش متقابل موجود در درون موقعیت های اجتماعی تبیین می کند . و به همین نحو ، ماهیت این دست پدیده ها را نیز چیزی فراتر از ابعاد همین کنش متقابل نمی داند ، و کجروی را پدیده ای می داند که در خلال فرآیندهای کنش متقابل اجتماعی ، فرا گرفته می شود . این فراگیری نیز ناشی از فرآیندهایی مانند یادگیری شرطی ، تقویت ، مشاهده و الگو سازی و همچنین بر چسب اجتماعی است . (5)
اکبری (1381) علل بزهکاری را این گونه بیان می کند : 1. عوامل طبیعی و جغرافیایی 2. عوامل اجتماعی 3. عوامل اجتماعی ثانوی (مطبوعات ، رادیو ، تلویزیون ، سینما و الکل) 4. عوامل اقتصادی 5. مهاجرت 6. عوامل خانوادگی (تبعیض ، خشونت ، لوس کردن و توجه بیش از حد والدین ، سن والدین ، عقب ماندگی خانوادگی ، از دست دادن والدین ، عدم حضور والدین در خانواده ، انحراف والدین ، بی سوادی ، بازداشتگاه ، تعداد افراد خانواده) 7. عوامل سیاسی 8. ارزش های تربیت خانواده .(6)
وی ، عواملی را که موجب سرقت کودکان و نوجوانان می شود بدین ترتیب بیان می کند : الف . عوامل روانی - عاطفی (فقر عاطفی ، ناکامی ، حساسیت ، تجربه های دوران کودکی ، احساس ناامنی ، پرخاشگری ، خودنمایی) و ب . عوامل اجتماعی - اقتصادی (فقر اقتصادی ، فقر فرهنگی ، نابرابری اجتماعی ، ناکامی ، زندگی در محله های جرم خیز ، خانواده های گسسته ، معاشرت با دوستان و همسالان ، بیکاری ، عدم تخصص ، مهاجرت) .(7)به اعتقاد کلارک (1987) بروز جرم بستگی به 1) محیط اولیه و تربیت شخص ، 2) وضعیت اجتماعی - اقتصادی فرد 3) شرایط موجود زندگی شخص ، 4) بحران ها و اتفافات زندگی فرد ، 5) عوامل شخصی و 6) عوامل موقعیتی دارد . 8
اکبری عوامل اعتیاد به مواد مخدر را در شش دسته « اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی ، فرهنگی ، روانی و طبیعی » تقسیم بندی می کند . (9)
کریم پور (1364) عوامل موثر در اعتیاد را به صورت زیر طبقه بندی می نماید :
1. علل نژادی ، توارثی و بیولوژیکی 2. علل جسمی 3.علل روانی 4. علل اجتماعی 5. علل فرهنگی 6. علل خانوادگی7 . علل شغلی 8 . علل اقتصادی 9. علل وجود سابقه اعتیادهای قبلی .
کارگر (1379) ، عوامل موثر در اعتیاد را این گونه مطرح و طبقه بندی می کند :
1. عوامل فردی شامل وراثت ، ارضای حس کنجکاوی ، لذت طلبی و هوسرانی ، فرار از موقعیت ناخوشایند ، عدم آگاهی نسبت به عواقب خطرناک اعتیاد ، اضطراب ، افسردگی و احساس پوچی ، غفلت جوانی ، تجرد و تاهل ، عشق خود بزرگ جلوه دهی ، ضعف ایمان مذهبی ، سود طلبی
2. عوامل اجتماعی و خانوادگی شامل معاشرت با دوستان ناباب ، مهاجرت از روستا به شهر ، ماشیننیزم ، از بین رفتن قبح و زشتی اعتیاد ، سابقه اعتیاد در خانواده ، آشفتگی و نابسامانانی خانواده
3. عوامل اقتصادی شامل استعمارگران برای آلوده کردن نسل جوان و تسلط بر آنان .
کرباسی و وکیلیان (1377) در مورد علت های اعتیاد نوجوانان و جوانان معتقدند که صاحبنظران با استفاده از نظریه های مختلف چون (1) نظریه بیولوژیکی ، فیزیولوژیکی - (2) نظریه روان پویایی ، (3) نظریه یادگیری رفتاری - اجتماعی و (4) دیدگاه شناختی علل اعتیاد ، را مطرح ساخته اند .
گیل و چیمن (1989) که علت ارتکاب عمل بزهکارانه این است که فرد احساس پیوند قوی با جامعه را ندارد . (10) ستوده (1376) ، مهم ترین عوامل موثر در کجروی های اجتماعی را خانواده ، مدرسه ، گروه همسالان و وسایل ارتباطی جمعی معرفی می کند .(11) سلیمی و داوری بر این نکته تاکید می ورزند که میزان بزه دیدگی بر حسب تغییر متغیرهای جمعیتی - اجتماعی تنوع می پذیرد .(12)
دقت در مجموعه نظریات مذکور بیانگر این است که می توان « عوامل اجتماعی » را یکی از عوامل موثر بر انواع بزهکاریها و انحرافات قلمداد نمود و از این منظر ، به بحث ، بررسی و پژوهش پرداخت هر کدام از مولفه های تشکیل دهنده عوامل اجتماعی را مورد تحقیق و تفحص قرار دارد .
کوئن در مورد تبیین های جامعه شناختی انحراف می نویسد که :(13)
جامعه شناسان در تبیین علت های رفتار انحراف آمیز بر حسب اجتماعی شدن ناقص ، رهیافت های گوناگونی را در پیش گرفته اند . برابر با یکی از این رهیافتها ، فردی که درست اجتماعی نشده است ، هنجارهای فرهنگی را در شخصیت خود عجین نمی سازد ، و برای همین نمی تواند میان رفتار شایسته و رفتار ناشایسته تمایز گذارد . بنابر رهیافت دوم ، فرد منحرف نخست باید منحرف شدن را یاد بگیرد . جامعه شناسان معتقدند که بسیاری از صورت های رفتار انحراف آمیز از شخصی به شخص دیگر انتقال می یابند . این فراگرد آموزشی نیز همان مکانیسم های فراگردهای آموزشی دیگر را دارد . رهیافت سوم ، انحراف را نتیجه نارسائی های موجود در یک فرهنگ و ساختار اجتماعی یک جامعه می داند . هر جامعه نه تنها هدف های فرهنگی تجویز شده ای دارد ، هر گاه این وسایل در دسترس کسی گذاشته نشود ، احتمالاً شخص به رفتار انحراف آمیز دست می زند .
ادوین . اچ ساترلند نظریه ای را در این زمینه مطرح ساخته است که با رهیافت دوم همسان است . ساترلند می گوید : برای آن که شخصی تبهکار گردد ، نخست باید بگیرد که چگونه تبهکار شود . وی سپس ادامه می دهد که این یادگیری در نتیجه کنش متقابل اجتماعی فرد با دیگران حاصل می شود . بیشتر افراد یا گروه های غیر منحرف . ساترلند ارتباط متقابل با این گروه ها را بر حسب بسامد ، اولویت ، دوام و شدت اندازه گیری کرد . هر چه سطح تماس فرد با افراد یا گروه های منحرف برحسب این چهار متغییر بالاتر باشد ، احتمال رفتار انحراف آمیز شخص نیز بیشتر می شود. برعکس ، اگر سطح تماس فرد با افراد یا گروه های غیر منحرف ، باز هم برحسب این چهار متغیر ، بیشتر باشد ، احتمال رفتار غیر انحراف آمیز شخص نیز بیشتر می شود .
از سوی دیگر ، تاثیر گروه همسالان در دوره بلوغ به اوج می رسد ؛ یعنی دوره ای که این گروه سنی طبق سلیقه ها ، نحوه پوشش ، اصطلاحات ، نهادها ، ارزش ها و قهرمانان خود آماده شکل بخشیدن به یک خرده فرهنگ متمایز می باشد ، گروه همسالان از طریق اعطای پاداش یا انتقاد و تحریم ، در قبال همنوایی یا ناهمنوایی اعضا با هنجارهای گروه ، تاثیر بسیار نیرومندی را بر رفتار و شخصیت اجتماعی آنان اعمال می کنند .(14)
سلیمی و داوری در مورد نقش همنشینان بزهکار می گویند .(15)
احتمال بزهدیدگی افرادی که رابطه ء شخصی ، اجتماعی یا شغلی نزدیکی با بزهکاران و مجرمان بالقوه دارند ، بیش از افرادی است که این ارتباط را ندارند . احتمال کنش متقابل اجتماعی افرادی که در ویژگی های جمعیتی - اجتماعی با مجرمان بالقوه اشتراک دارند ، با این دسته از مجرومان بیشتر است . همین امر نیز سب می شود که احتمال بزهدیدگی این افراد ، به دست آن مجرمان ، فزونی یابد .
کر ، نلسون و لامبرت(16) بیان می کند نوجوانان تعداد زیادی ا ز موادی را که استعمال می کنند ، از دوستان و همسالان خود به دست می آورند . در گروه های نزدیک ، به نظیر دسته ها و خوابگاه ها ، مصرف مواد مخدر به مراتب بیشتر از کل جمعیت دانش آموزان در یک سن مخصوص می باشد . عوامل اجتماعی اولیه ای که از سوی انجمن ملی معتادان (1983) ، به عنوان فشار گروه بر نوجوانان عنوان شده اند ، عبارتند از : رقابت ، فرار و فشار . افرادی مانند لویت 17 و دیگران ، (1984) این مطلب را به صورت قوی تری عنوان کرده اند : استعمال و مصرف مواد از هر نوع ، مستقیماً با برخوردهای گروهی با دوستان ، در رابطه است . در گروه های بزرگتر ، چنین الگویی به موقعیت های اجتماعی ، فرهنگی وابسته است . که در مناطق انبوه شهری ، مصرف کنندگان و غیر مصرف کنندگان مواد ممکن است به عنوان دوستانی آزاد مخلوط باشند ، بدن اینکه عادات خود را به دیگران انتقال دهند . از آنجا که نوجوانان در حالت گروهی انگیزه های کنترل کمتری دارند ، استعمال مواد ممکن است به رفتارهای ضد اجتماعی و رفتاری های خطرناک (مانند پرخاشگری ، پز دادن های خطرناک ، دزدی ، و بازی های جنسی) منجر شود . بدیهی است که چنین رفتارهایی تنش ، افسردگی و از خود بیگانگی بیشتری را به وجود می آورند .
بر این اساس ، می توان گفت : با اینکه مدرسه تاثیر اساسی در رشد شخصیت نوجوانان بازی می کنند ، اما گاه مشاهده می گردد که خوب محیط مدرسه و آموزشگاه جرم زا بوده و شرایط مناسب را برای ارتکاب جرم فراهم می کند . در کشور فرانسه تعداد بزهکاری در محیط کار و مدرسه در سال 1959 ، 50/90 درصد جرایم را تشکیل می داده است . طبق بررسی هایی که برای اولین بار در تهران از سال 48 تا 52 در کانون اصلاح و تربیت انجام گرفت نیز تعداد مرتکبین تقریباً در همین حدود بوده است .(18)
اگر چه تاثیر گروه همسالان در تصمیمات نوجوانان و جوانان مبنی بر استفاده از مواد مخدر مهم است ، اما کسانی که دارای احساس بالای شایستگی و اثر بخشی در خود می باشند ، کمتر بوسیله همسالان خود تحت تاثیر قرار می گیرند . (19) انحرافاتی که عمدتاً جنبه ژنتیکی دارند و از سنین قبل از نوجوانی - یعنی از دوران کودکی - خود را به اشکال گوناگون نشان می دهند ، عموماً در دوران بزرگسالی هم ادامه می یابند . معمولاً افراد مبتلا به چنین انحرافاتی ، در گروه همسالان خود هم حالتی خصمانه دارند . چنین امری چهره ای نامحبوب در بین همسالان از آنان می سازد . همچنین موجب ایجاد مشکلاتی برای آنان در مدرسه می گردد . چنین منحرفینی معمولاً مربوط به خانواده های غیر سازمان یافته با والدینی بی توجه و خصومت آمیز می باشند .(20)
نوع دوم انحرافات ، که معمولاً همزمان با شروع سن نوجوانی آغاز می گردند ، عمدتاً جنبه محیطی دارند . یعنی کسانی که تحت تاثیر محیطی شکل می گیرند و ایجاد می شوند. چنین منحرفینی هنجارها و استانداردهای جامعه را فرا گرفته اند از این رو ، به مراتب بهتر از منحرفین گروه اول اجتماعی شده و یا از جامعه پذیری برخوردار گردیده اند . داشتن گروه همسالان برای این دسته امری ضروری است .(21) این افراد نیاز دارند که در بین همسالان خود از محبوبیت برخوردار باشند . معمولاً فعالیت های انحرافی آنان در بین گروه همسالان رخ می دهد . از این رو ، چنین کجرفتاری هایی اغلب با میزان فشار گروهی اعمال شده مطابقت دارند . چنین نوجوانانی مربوط به خانواده هایی هستند که والدینشان به دقت از آنان مراقبت نمی کنند . چنین رابطه ای فرزند را در معرض پذیرش فشار گروه همسالان آسیب پذیرتر می سازد .(22)
گروه های فرعی که از پذیرش اجتماعی نسبت به هم برخوردار گردیده اند ، می تواند . مشتمل بر نوجوانان و جوانانی باشد . که با یک گروه فرعی منحرف مرتبط هستند و ارزش های آن گروه فرعی را پذیرفته اند . چنین طبقه ای ممکن است دارای چنین خصوصیاتی باشد : 1. دارای رفقا و شرکائی هستند . 2. با همراهی و مشارکت دیگران دست به سرقت می زنند . 3. به یک دسته و جمعیت خاص تعلق دارند . 4. از منزل و مدرسه فرار می کنند . افراد متعلق به چنین گروه هایی ، کمترین مشکل را در ارتباط با همسالان و هم گروه های خود دارند .(23)
مصرف دارو و مواد غیر مجاز نیز عموماً مرتبط با چنین دسته ها و گروه هایی است . بسیاری از افراد آن گروه ها ، با خرید و فروش چنین داروها و مواد سایر فعالیت های خود را ادامه می دهند . (24) فشار گروهی ، یکی از دلائل مصرف داروهای غیر مجاز توسط نوجوانان است . مصرف چنین داروهایی عمدتاً در نوجوانان دیده می شود . آنان به چندین علت دست به چنین مصرفی می زنند .
مارکویتز(25)(2003) نیز اظهار می دارد ، نوجوانانی که چنین داروهایی را مصرف می کنند ، بیشتر محتمل است که دوستانی داشته باشند که آنان نیز از چنین داروهایی مصرف نمایند ؛ زیرا اولاً ، تحت تاثیر دوستان خود قرار می گیرند و ثانیاً ، ممکن است بوسیله مصرف داروی غیر مجاز خود گروه مشابه خود را پیدا کنند .(26) از این رو ، به اعتقاد وار (1993) دوستان بیشترین نقش را در انحراف و کجرفتاری ایفا می کنند . و بار تولاس(27)(1993) نیز گروه های منفی و منحرف همسالان را به عنوان سوء مصرف مواد و تعارض در خانواده ، یکی از پیش بینی کننده های انحراف نوجوانان معرفی می کند . دمبو(28)، شمیدلر(29)ویلیام(30)و تکه (31)(1992) ارتباطات بین همسالان را از جمله عوامل سوق دهنده نوجوانان به سوی مصرف ماری جوانا معرفی می کند . بنابراین ؛ بیهوده نیست که هانی (32) و زیمبارد(33)(1998) بیان می کنند که حتی افراد خوب هم ممکن است تحت تاثیر نیروها و فشارهای موقعیتی ، واکنش های کجرفتارانه از خود نشان دهند.
منبع:نشریه اسلام و پژوهش های تربیتی شماره 4


آخرین ویرایش: - -

 
جمعه 7 اردیبهشت 1397 07:00 ب.ظ

Seriously a lot of amazing information!
when will generic cialis be available cialis generic tadalafil buy cialis for sale cialis en 24 hora price cialis per pill generic cialis in vietnam we like it cialis price cialis australian price purchasing cialis on the internet 200 cialis coupon
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 04:03 ق.ظ

You made your point very effectively!.
viagra no prescription age to buy viagra buy viagra online uk order sildenafil order viagra usa how to buy cheap viagra viagra pharmacy online viagra buy viagra buy cheap generic viagra buy viagra locally cheap online pharmacy no prescription
جمعه 3 فروردین 1397 04:09 ب.ظ

Many thanks, Quite a lot of content!

cialis 30 day sample brand cialis nl cialis et insomni price cialis wal mart pharmacy we recommend cialis best buy tadalafil 20mg generic cialis at walmart cialis pills price each cialis bula recommended site cialis kanada
یکشنبه 27 اسفند 1396 11:07 ب.ظ

Factor well regarded!.
viagra cialis levitra look here cialis order on line order a sample of cialis cialis uk next day generic cialis pill online are there generic cialis tarif cialis france cialis professional from usa buying cialis on internet cialis venta a domicilio
سه شنبه 17 مرداد 1396 02:52 ق.ظ
Great blog! Do you have any hints for aspiring writers?
I'm hoping to start my own blog soon but I'm a little lost
on everything. Would you recommend starting with a free platform like Wordpress or go for
a paid option? There are so many choices out there that
I'm totally overwhelmed .. Any ideas? Bless you!
پنجشنبه 31 فروردین 1396 03:27 ق.ظ
Nice post. I used to be checking constantly this blog and
I'm impressed! Very useful information specifically the last phase :) I deal with such info a lot.
I used to be seeking this particular information for a very lengthy time.
Thanks and good luck.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر