تبلیغات
nasimerahi - اثرات مثیت ومنفی شربت تریاک

اثرات منفی ومثبت شربت تریاك

 

شربت تریاك یا دارویی كه به نام «اپیوم تینگچر» معروف است،‌ در ایران كاملاً در مرحله پژوهش است و مراحل پژوهش آن با حمایت ستاد مبارزه با مواد مخدر در مركز ملی مطالعات اعتیاد دانشگاه علوم پزشكی تهران انجام می‌شود و در صورتی كه نتایج بررسی‌های كلی آن از ابعاد مختلف مثبت باشد، امكان اجرای آن در جامعه وجود دارد.

پژوهش كامل استفاده از شربت تریاك در جامعه به حداقل یك سال زمان نیاز دارد، در زمان حاضر یك گروه محدود 60 تا 70 نفره از افرادی كه تحت درمان در DIC ها (مراكز درمان گذری اعتیاد) هستند به اضافه چند نفر در خود مركز مطالعات اعتیاد تحت درمان با شربت تریاك هستند تا نكات مثبت و منفی آن از نظر درمانی، اجتماعی و اقتصادی بررسی شود                                                                    .
هدف از این بررسی‌ها این است كه ببینیم شربت تریاك چقدر اثر مثبت دارد و چقدر عوارض منفی و كدام بر كدام می‌چربد                                                                                                              .

* نكات مثبت شربت تریاك

یكی از نكات مثبت شربت تریاك این است كه معتادان به مواد افیونی خیلی راحت به مصرف این ماده منتقل می‌شوند و چون شناخت كاملی از این ماده دارند از مصرف آن احساس رضایت می‌كنند، به همین علت ماندگاری روی این ماده برای این معتادان بالاست و قطعاً زمانی كه این ماده عرضه شود، تعداد زیادی از معتادان علاقه‌مند خواهند بود كه آن را مصرف كنند و روی این درمان می‌مانند                   .
نكته مثبت دیگر شربت تریاك این است كه تنظیم دوز مصرف آن خیلی راحت است، طول عمر، خواص ماده و عوارض آن خیلی شبیه ماده تریاك است به همین علت اكثر معتادان با آن آشنا هستند، ضمن اینكه عوارض جانبی متادون مثل خواب آوری را ندارد. گر چه گروه هدف متادون، معتادان ترزیقی و گروه هدف شربت تریاك معتادان به تریاك است                                                                             .

* از دسترسی غیر معتادان به شربت تریاك نگرانیم
البته عرضه شربت تریاك در سطح جامعه نكات منفی و نگرانی‌های جدی هم دارد كه مهم‌ترین آن این است كه ممكن است شربت تریاك به دست افرادی بیفتد كه برای درمان از آن استفاده نمی‌كنند، بلكه به منظور تفریح و تفنن آن را سوء‌مصرف می‌كنند و این جاست كه مسئله نظارت بسیار دقیق در توزیع این شربت مطرح می‌شود.
مسئله بعدی تبعات اجتماعی توزیع شربت تریاك در جامعه است، اینكه توزیع این دارو چه تغییری در ذهنیت مردم درباره اعتیاد به وجود می‌آورد و آیا ممكن است حساسیت و نگرانی مردم از اعتیاد در محله شان كم شود كه در این صورت ضرر است یا اینكه نگرش معقول تری پیدا می‌كنند. اندازه‌گیری نگرش مردم درباره اعتیاد پس از توزیع شربت تریاك نیازمند یك تحقیق میدانی دقیق است كه كار راحتی نیست
.
موضوع دیگر ساختار خود شربت است، برخی معتادان می‌گویند مزه شربت تریاك تلخ است با اینكه با خوردن آن حالت تهوع پیدا می‌كنند، ما هنوز این عوارض را خوبی نمی‌دانیم و در حال تحقیق هستیم و باید ببینیم چقدر از این مشكلات قابل حل است. اما اکنون باید به موضوع شربت تریاك فقط در حد یك تحقیق نگاه كنیم و لی این تحقیق انجام شود‌ زیرا ممكن است نتایج آن برای بهبود زندگی بخشی از معتادان مفید باشد و ما نباید آن‌ها را از یك داروی احتمالی محروم كنیم
.
وی افزود: علت دیگری كه موجب می‌شود بر ادامه تحقیق اصرار كنم این است كه در مرحله تحقیق همه افرادی كه روی این دارو می‌روند تحت نظارت و كنترل دائمی هستند و نگرانی‌هایی كه درباره توزیع آن در جامعه وجود دارد در مدل تحقیقی وجود ندارد، عوارض چندانی هم برای كسی ایجاد نمی‌كند، فقط ممكن است در نهایت بگوئیم كم‌تر از حد انتظار سود بردیم
.

* باید به دنبال مدل ایرانی درمان اعتیاد باشیم
مسئله دیگر این است كه باید پژوهش‌ها در حوزه درمان اعتیاد در ایرانی كه 2 میلیون معتاد دارد توسعه یابد و ما باید از این نظر سرآمد دنیا باشیم، استفاده از روش‌های دست چندم برگرفته از كتاب‌های غربی ترجمه شده، ممكن است همیشه در كشور ما جواب ندهد و باید حتماً زیر ساخت‌های پژوهشی در حوزه اعتیاد در ایران تا جای ممكن تحكیم شود.
باید پله پله تحقیقات را جلو ببریم و هر جا كه دیدیم عوارض كم و سوددهی بالاست وارد پله بعدی تحقیق شویم.

*توزیع شربت تریاك در جامعه قطعی نیست،

ممكن است پس از تحقیق شربت تریاك مثلاً روی هزار نفر متوجه شویم كه این دارو هیچ مزیتی نسبت به متادون ندارد یا حتی از آن ضعیف‌تر است یا اینكه نشت آن بالاست و افرادی كه روی مصرف شربت تریاك هستند، آن را می‌برند بیرون و می‌فروشند، در این صورت توزیع آن در سطح جامعه مطلوب نیست                                                                                                                           .
اگر چنین اتفاقی بیفتد نه تنها باعث بهبودی معتادان نمی‌شود، بلكه عده دیگری كه اكنون معتاد نیستند نیز علاقه‌مند می‌شوند برای تفریح و تفنن و مصرف غیر درمای آن را مصرف كنند كه باید جلوی چنین اتفاقی گرفته شود                                                                                                             .

*دلایل ایجاد بازار آزاد متادون در ایران

وی در پاسخ به این پرسش كه «‌ولی درباره متادون كه جذابیت‌های به مراتب كم‌تری دارد، بازار سیاه درست شده است و با قیمت چند صد برابر مشتری دارد‌»، گفت: بله! به همین علت نظارت آن كار بسیار دقیقی می‌طلبد، درباره متادون و بازار غیر‌مجاز آن البته سرنخ را كه دنبال كنیم به طور واضح معلوم می‌شود كه متقاضیان متادون در بازار آزاد معتادانی هستند كه به هر دلیل به مراكز درمانی مراجعه نمی‌كنند ممكن است، ظرفیت مراكز درمانی محدود باشد، یا معتادانی باشند كه به هر دلیل نمی‌خواهند به كلینیك بیایند، یا شرایط رفتن به كلینیك برای آن‌ها سخت‌، یا دور است، ممكن است وقت یا حوصله رفتن به مراكز مجاز متادون درمانی را نداشته باشند یا دوست دارند گمنام بمانند، یا حتی خجالت می‌كشند، حتی ممكن است مراجعه كرده باشند و برخورد بدی با آن‌ها شده باشد كه منصرف شده باشند در هر صورت بازار سیاه متادون برای معتادان است و هیچ جوان غیر معتادی برای تفریح سراغ مصرف متادون نمی‌آید.                                                                                                                          
البته این اتفاق نگران كننده‌ای است و باید بررسی كنیم چرا با وجود تصمیم سیاستگذاران این حوزه برای توسعه درمان نگهدارنده با متادون هنوز متادون این قدر بازار سیاه دارد، هنوز درصد قابل توجهی از معتادان تزریقی هستند كه نمی‌دانند به كجا باید مراجعه كنند‌. یا این‌كه رفته‌اند و دیده‌اند، ظرفیت پر است و جا نیست به همین علت به بازار سیاه متادون رو آورده‌اند ولی ته خط را كه بررسی می‌كنیم می‌بینیم همه این‌ها معتاد‌ند و مردم عادی نیستند                                                                                        
.
البته من نگرانی شما را درباره بازار آزاد شربت تریاك درك می‌كنم و یكی از نكاتی كه ما هم به آن فكر می‌كنیم همین است.

* شربت تریاك دست قاچاقچیان را كوتاه می‌كند

باید فعلاً پژوهش را جلو ببریم و موضوع را دنبال كنیم، پیش‌داوری نكنیم به خصوص اینكه توزیع شربت تریاك یك حسن مهم دیگر هم دارد و آن این‌كه شبكه توزیع قاچاق مواد مخدر را تضعیف می‌كند و وفور مواد در مناطق مختلف كشور كاهش می‌یابد                                                                    .
اگر دولت خودش به صورت حساب شده شربت تریاك را در اختیار مصرف‌كنندگان و معتادان قرار دهد پس از یك دوره كوتاه مدت یا میان مدت، شبكه‌های تأمین كننده مواد مخدر مجبورند عقب نشینی كنند، شبكه‌هایی كه متأسفانه همیشه موفق‌تر از ما عمل كرده‌اند                                                            .
یك مثال واضح از عملكرد قوی شبكه‌های توزیع مواد؛ این است كه توانستند ظرف 2 یا 3 سال یك ماده مخرب به نام كراك را این قدر راحت به جامعه بقبولانند و مشتری پیدا كنند و این نشان می‌دهد. عامل سودهای میلیارد دلاری چقدر برای آن‌ها در این زمینه انگیزه ایجاد می‌كند تا طرح‌های خود را به صورت حساب شده جلو ببرند                                                                                             .
به همین علت لازم است كه ما هم در مقابل آن‌ها شبكه مقابله‌ای قوی داشته باشیم و به ابزارها و درمان‌های متنوع مسلح شویم و زیر ساخت‌های علمی خودمان را قوی كنیم و در این اثنا ممكن است تنتور تریاك هم به ما كمك كند                                                                                              .

* سابقه شربت تریاك، دارو یا ماده مخدر

هنوز این شربت در فارماكوپه ایران ثبت نشده است و اگر كسی بخواهد آن را به عنوان دارو عرضه كند حتماً باید مراحلی را كه وزارت بهداشت برای ثبت آن اعلام می‌كند طی كند، تا مانند هر داروی دیگر نتایج اثربخشی آن در یك جمعیت مشخص، عوارض جانبی آن و مراحل تولید آن به روشنی مشخص شود.
وقتی وزارت بهداشت اعلام می‌كند كه این شربت، دارو نیست، معنایش این است كه هنوز به ثبت نرسیده است و به ثبت رساندن آن نیز مستلزم، 2 تا 3 سال بررسی در مراكز تحت نظر وزارت بهداشت است.واتفاقاً این دارو سابقه مصرف بالایی تا قرن 19 میلادی دارد، در آن زمان با نام‌های دیگر مانند پاراگوریك یا لودانوم برای درمان اسهال، سرفه،درمان دردهای شدید بدن مشتری داشت اما كم كم با آمدن داروهای جدید برای این ناراحتی‌ها كم كم ناپدید شد.
فرمول این داروها بسیار شبیه همین شربت تریاك است كه در ایران تولید شده است اما اكنون مصرف آن در دنیا بسیار محدود است و مثلاً برای درمان سرفه در برخی بیماران خاص و به خصوص درمان اعتیاد نوزادانی كه از مادران معتاد به دنیا می‌آیند مصرف می‌شود و چون تعداد این نوزادان بسیار كم است، كاربرد آن در دنیا بسیار محدود است. با این وجود استفاده از شربت تریاك برای معتادان بالغ برای نخستین بار توسط ما در دنیا انجام می‌شود و این موضوع همان تحقیقی است كه در حال انجام آن هستیم تا نتابج اثربخشی آن را بررسی كنیم.